
de Volkskrant
24 november 2015 dinsdag
Section: V Leven; Blz. 8
 RONALD VELDHUIZEN
Rubriek 
België staat op derde plek met positieve IS-tweets 
België staat er, in elk geval voor even, niet goed voor. De daders van de recente aanslagen in Parijs kwamen uit het zogenaamde jihadgetto Molenbeek. In Brussel ging het terreuralarm af. En het land scoorde een derde plaats op de wereldranglijst van Islamitische Staat-sympathisanten, althans op social media als Facebook en Twitter. Alleen Qatar en Pakistan gaan onze zuiderburen voor, terwijl Indonesië, Egypte, Saoedi-Arabië en zelfs IS-haard Syrië ver achterblijven. 

Die vondst, opgemerkt door de Duitse krant Die Welt en overgenomen door De Morgen, Spits! en Het Laatste Nieuws (HLN), past natuurlijk goed bij het zondeboketiket dat België nu draagt. Misschien iets té goed, wat het een aantrekkelijk bericht maakt voor de gehaaste journalist die even rap een stukje wil tikken over de terreurverdenkingen in België. Dus: kent het land echt meer onlinefans van IS dan veel landen in het Midden-Oosten? 

Hoewel het vuurtje begon te lopen toen Die Welt de claim plaatste, blijkt die krant het weer uit een andere bron te hebben: een stuk van The Guardian dat op 28 november 2014 verscheen. De krant baseert zich op een onderzoek van het Italiaanse bedrijf VOICES from the Blogs, dat statistieken van sociale netwerken aan commerciële partijen verkoopt. 

Of hun studie wel zo goed is uitgevoerd, valt te betwijfelen, zegt Nicolas Vanderbiest, sociaalnetwerkonderzoeker aan de Katholieke Universiteit Leuven. De Italiaanse onderzoekers zochten vrij selectief. Zo keken ze alleen naar Arabische tweets en namen ze enkel overduidelijke locatievermeldingen mee, zoals wat twitteraars zelf in hun profiel opgeven en doorgeven aan GPS-locaties. 'Dat is dom, want zo mis je juist de meest actieve IS-sympathisanten', zegt Vanderbiest. 'Die houden hun locatie vaak liever geheim.' 

Beter is het volgens de Belg om locatiegegevens te onderzoeken waarvan twitteraars geen benul hebben, zoals de tijdzone die mensen uit puur gemak invullen wanneer ze voor het eerst de dienst gaan gebruiken. Dat is precies wat het onafhankelijke Amerikaanse Brookings-instituut heeft gedaan. Zij kwamen daarmee op het omgekeerde resultaat: de meeste onlinesympathisanten van IS bevinden zich steevast in het Midden-Oosten, met Saoedi-Arabië, Syrië en Irak voorop. 

Als laatste kritiekpunt wil Vanderbiest toevoegen dat computers sowieso nog niet goed in staat zijn om meningen uit internetschrijfsels te destilleren. 'De beste algoritmen snappen geen humor of ingetogenheid en zitten er de helft van de tijd naast.' 

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. 
'De actiefste IS-sympathisanten houden hun locatie vaak liever geheim' 





